การดูแลสุขภาพช่องปากให้สะอาดและแข็งแรงไม่ใช่แค่การแปรงฟันเท่านั้น การเรียนรู้วิธีใช้ไหมขัดฟันอย่างถูกต้อง และเลือกใช้ในเวลาที่เหมาะสม เป็นอีกหนึ่งขั้นตอนสำคัญที่ช่วยป้องกันฟันผุและโรคเหงือกอักเสบจากเศษอาหารที่ตกค้างตามซอกฟัน

ทำไมต้องใช้ไหมขัดฟัน ?

ความสำคัญของการใช้ไหมขัดฟัน

การใช้ไหมขัดฟัน เป็นวิธีที่ช่วยกำจัดเศษอาหารและคราบพลัคในซอกฟันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งแปรงสีฟันไม่สามารถเข้าถึงได้ดีนัก การทำความสะอาดบริเวณนี้จึงมีความสำคัญอย่างมากในการป้องกันการเกิดฟันผุและโรคเหงือกอักเสบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ที่แปรงสีฟันเข้าถึงได้ยาก ทำให้การใช้ไหมขัดฟันเป็นอีกหนึ่งขั้นตอนที่สำคัญในการรักษาความสะอาดช่องปากอย่างครบถ้วน

ข้อดีของการใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำ

การใช้ไหมขัดฟันอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยลดกลิ่นปากและป้องกันการเกิดฟันผุระหว่างซี่ฟันได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังช่วยลดการสะสมของคราบหินปูนและทำให้เหงือกแข็งแรง ส่งผลให้ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในการรักษาฟันในระยะยาว เพราะสามารถป้องกันปัญหาสุขภาพช่องปากได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ

ผลเสียที่อาจเกิดขึ้นหากไม่ใช้ไหมขัดฟัน

การละเลยไม่ใช้ไหมขัดฟันอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพช่องปากที่ร้ายแรงได้ เช่น ฟันผุในบริเวณซอกฟัน ซึ่งมักตรวจพบได้ช้าและรักษาได้ยาก นอกจากนี้ยังอาจเกิดปัญหาเหงือกอักเสบมีเลือดออกง่าย กลิ่นปากเรื้อรัง และการสะสมของคราบหินปูนสะสม หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจพัฒนาเป็นโรคปริทันต์ในระยะยาวได้

ไหมขัดฟันแบบไหนดี ? : คำแนะนำในการเลือกไหมขัดฟัน

ในท้องตลาดมีไหมขัดฟันให้เลือกหลายประเภท ซึ่งแต่ละแบบนั้นมีคุณสมบัติที่แตกต่างกัน โดยสามารถเลือกใช้งานได้ดังนี้

• ไหมขัดฟันแบบเคลือบขี้ผึ้ง : เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้นใช้งาน เพราะมีความลื่น ใช้งานง่าย และไม่ขาดง่าย สามารถสอดเข้าซอกฟันได้ดี
• ไหมขัดฟันแบบไม่เคลือบขี้ผึ้ง : จะมีเส้นที่บางกว่า เหมาะสำหรับผู้ที่มีซอกฟันแคบและต้องการทำความสะอาดอย่างละเอียด
• ไหมขัดฟันแบบเทป : เหมาะสำหรับผู้ที่มีช่องว่างระหว่างฟันกว้างหรือผู้ที่ใส่ฟันปลอม เพราะมีความกว้างมากกว่าแบบธรรมดา ทำให้สบายเหงือกและทำความสะอาดได้ครอบคลุมพื้นที่มากกว่า

ใครบ้างที่ควรใช้ไหมขัดฟัน ?

การใช้ไหมขัดฟัน เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับทุกคนที่มีฟันติดกัน ตั้งแต่เด็กที่มีฟันขึ้นครบแล้ว ไปจนถึงผู้ใหญ่และผู้สูงอายุที่ยังมีฟันธรรมชาติ สำหรับผู้ที่ใส่เครื่องมือจัดฟัน จำเป็นต้องใช้ไหมขัดฟันชนิดพิเศษและควรใช้ร่วมกับแปรงซอกฟันเพื่อทำความสะอาดใต้ลวดจัดฟันและซอกฟันให้สะอาดหมดจด

สำหรับผู้ที่ทำวีเนียร์ฟันและกังวลเกี่ยวกับอายุการใช้งานของวีเนียร์หากใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำ โดยขอแนะนำให้เลือกใช้ไหมขัดฟันแบบเคลือบขี้ผึ้ง และระมัดระวังแรงที่ใช้ในการขัดฟันเป็นพิเศษ รวมถึงต้องใส่ใจทำความสะอาดบริเวณขอบวีเนียร์ เพื่อรักษาความสะอาดและความคงทนของวีเนียร์ให้ยาวนาน

เรียนรู้วิธีใช้ไหมขัดฟัน

วิธีใช้ไหมขัดฟันที่ถูกต้อง

1. ตัดไหมขัดฟันให้มีความยาวพอประมาณ
2. พันไหมรอบนิ้วกลางทั้งสองข้าง โดยเหลือไหมส่วนกลางที่จะใช้งานไว้ประมาณ 1-2 นิ้ว
3. ใช้นิ้วโป้งและนิ้วชี้จับไหมให้ตึงและควบคุมทิศทาง
4. สอดไหมขัดฟันเบา ๆ ระหว่างซี่ฟัน ระวังอย่ากระแทกลงไปแรง
5. โค้งไหมให้แนบกับด้านข้างของฟันเป็นรูปตัว C
6. ขยับไหมขึ้น-ลงเบา ๆ ตามแนวฟันเพื่อขจัดเศษอาหารและคราบพลัค
7. เปลี่ยนตำแหน่งไหมทุกครั้งเมื่อเปลี่ยนซี่ฟัน เพื่อให้สะอาดและลดการแพร่เชื้อ

เทคนิคการใช้ไหมขัดฟันให้มีประสิทธิภาพ

การใช้ไหมขัดฟันให้มีประสิทธิภาพสูงสุดนั้น ควรใช้ส่วนของไหมที่สะอาดสำหรับขัดฟันแต่ละซี่ โดยทำความสะอาดอย่างทั่วถึงทีละซี่ ต้องระมัดระวังไม่ให้ไหมกระแทกเหงือก และอย่าลืมทำความสะอาดด้านหลังของฟันซี่สุดท้ายด้วย

ข้อควรระวังในการใช้ไหมขัดฟัน

ในการใช้ไหมขัดฟันควรระวังไม่ใช้แรงมากเกินไป เพราะอาจทำให้เหงือกบาดเจ็บและเกิดการอักเสบได้ นอกจากนี้ยังควรหลีกเลี่ยงการดึงไหมแรง ๆ เพราะจะทำให้ไหมขาดระหว่างใช้งาน รวมถึงไม่ควรใช้ไหมซ้ำเพราะอาจมีแบคทีเรียสะสม

วิธีแก้ไขปัญหาที่พบบ่อยในการใช้ไหมขัดฟัน

ปัญหาที่พบบ่อยในการใช้ไหมขัดฟัน ได้แก่

• ไหมขาดง่าย : แก้ไขได้โดยเปลี่ยนไปใช้ไหมขัดฟันแบบเคลือบขี้ผึ้ง
• เหงือกเลือดออกได้ง่าย : ลดแรงที่ใช้ในการขัดฟันและความถี่ในการใช้ไหมขัดฟันลง
• ไหมติดระหว่างฟัน : ค่อย ๆ ดึงออกทางด้านข้างอย่างระมัดระวัง

สำหรับผู้ที่ใช้ไหมขัดฟันแบบทั่วไปไม่ถนัด แนะนำให้ใช้อุปกรณ์ช่วยขัดฟันแบบด้ามจับ

แนะนำวิธีใช้ไหมขัดฟันแบบด้าม

การใช้ไหมขัดฟันแบบด้าม เป็นวิธีที่สะดวกและง่ายในการทำความสะอาดฟัน โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่ไม่สะดวกในการใช้ไหมขัดฟันแบบธรรมดา หรือไม่ถนัดจับไหมขัดฟันด้วยมือทั้งสองข้าง โดยมีขั้นตอนดังนี้

1. หยิบไหมขัดฟันแบบด้ามที่สะอาดและมีขนาดพอเหมาะสำหรับใช้งาน
2. ใช้นิ้วมือจับบริเวณด้ามอย่างมั่นคง เพื่อควบคุมทิศทางได้ดีขณะใช้งาน
3. ค่อย ๆ สอดไหมระหว่างฟันอย่างนุ่มนวล โดยไม่กดหรือกระแทกแรง
4. โค้งไหมให้แนบกับผิวฟันแต่ละซี่ เพื่อทำความสะอาดคราบพลัคอย่างทั่วถึง
5. ขยับไหมขึ้นและลงตามแนวฟันเบา ๆ เพื่อไม่ให้ทำร้ายเหงือก
6. ทำความสะอาดทุกซี่ด้วยไหมส่วนที่สะอาด

ไหมขัดฟันควรใช้ตอนไหน ?

เวลาที่เหมาะสมในการใช้ไหมขัดฟัน

ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดในการใช้ไหมขัดฟัน คือก่อนแปรงฟันตอนเช้า หลังอาหารมื้อหลัก และโดยเฉพาะอย่างยิ่งก่อนนอน เพราะในช่วงกลางคืนการหลั่งน้ำลายจะลดลง ทำให้เชื้อแบคทีเรียเจริญเติบโตได้ดี การใช้ไหมขัดฟันก่อนนอนจะช่วยขจัดเศษอาหารและคราบพลัคที่แปรงสีฟันไม่สามารถทำความสะอาดได้

ความถี่ในการใช้ไหมขัดฟันที่แนะนำ

ทันตแพทย์แนะนำให้ใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง แต่จะดีที่สุดหากสามารถทำได้หลังอาหารทุกมื้อ หรืออย่างน้อยทุกครั้งเมื่อรู้สึกว่ามีอาหารติดฟัน เพื่อป้องกันการสะสมของแบคทีเรีย การทำตามวิธีใช้ไหมขัดฟันอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอจะช่วยรักษาความสะอาดของฟันและเหงือกให้มีประสิทธิภาพสูงสุด

การใช้ไหมขัดฟันร่วมกับอุปกรณ์ทำความสะอาดช่องปากอื่น ๆ

การดูแลสุขภาพช่องปากอย่างเหมาะสม ควรใช้ไหมขัดฟันร่วมกับอุปกรณ์อื่น ๆ เช่น แปรงสีฟันและน้ำยาบ้วนปาก โดยเริ่มจากการใช้ไหมขัดฟันก่อน จากนั้นแปรงฟันและใช้น้ำยาบ้วนปาก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำความสะอาดและป้องกันการสะสมของแบคทีเรียได้อย่างครบวงจร นอกจากนี้ยังสามารถใช้ร่วมกับแปรงซอกฟันเพื่อทำความสะอาดซอกฟันที่แปรงสีฟันเข้าถึงยากได้อีกด้วย

การใช้ไหมขัดฟันอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้สุขภาพช่องปากของคุณแข็งแรง ป้องกันฟันผุและโรคเหงือกได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากมีข้อสงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีใช้ไหมขัดฟัน หรือต้องการคำแนะนำในการดูแลสุขภาพช่องปาก สามารถปรึกษาทันตแพทย์ได้ที่ About Tooth Dental เรามีบริการทางทันตกรรมครบวงจร ไม่ว่าจะเป็นการจัดฟัน การทำฟันวีเนียร์ และบริการอื่น ๆ

สนใจสามารถนัดเข้ามาปรึกษาปัญหากับทันตแพทย์ เพื่อหาแนวทางการรักษาที่เหมาะสม ได้ที่ เบอร์โทรศัพท์ 080-481-5555 และ LINE : @abouttooth (มี @ ด้วย) หรือช่องทางติดต่ออื่น ๆ ของคลินิก About Tooth Dental

บทความโดย ทพญ. ณิศรา ธนฤกษ์ชัย

แหล่งอ้างอิง

1. What’s the Best Way to Floss Your Teeth?. สืบค้นเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2567 จาก https://www.healthline.com/health/how-to-floss

Nisara Tanarerkchai

ทพญ. ณิศรา ธนฤกษ์ชัย ทันตแพทย์ด้านทันตกรรมรากฟันเทียม ทันตกรรมจัดฟัน และเฉพาะทางด้านวีเนียร์ สำเร็จการศึกษาจากคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีประสบการณ์การทำงานยาวนานและได้รับประกาศนียบัตรทันตกรรมในหลายสาขา ได้แก่ ทันตกรรมทั่วไปขั้นสูง ทันตกรรมรากเทียม ทันตกรรมจัดฟันขั้นสูง ประกาศนียบัตรวีเนียร์ Bootcamp และ Masterclass ตลอดจนใบรับรองผู้ให้บริการจัดฟันแบบใส Invisalign ระดับ Platinum Provider 2021 และ Zenyum ระดับ Star tier 2023

ปัจจุบันเป็นผู้ก่อตั้ง About Tooth Dental Clinic ซึ่งได้รับรางวัล World Class Award 2021 สาขา The Best of International Healthy Business ตลอดจนดำรงตำแหน่งเป็นสมาชิกของสมาคมทันตกรรมรากเทียมแห่งประเทศไทย (TADI)