อาการปวดเหงือกด้านในสุด เกิดจากอะไรได้บ้างพร้อมวิธีรักษา
อาการปวดเหงือกด้านในสุดจนอ้าปากไม่ได้ หรืออาการปวดฟันจี๊ดขึ้นสมอง เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ใหญ่ และเป็นสัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังบอกให้เราใส่ใจสุขภาพช่องปากมากขึ้น หากคุณกำลังปวดเหงือกด้านในสุด และกำลังมองหาวิธีแก้ที่ต้นตอหรือการรักษาอาการที่ได้ผล ควรเริ่มจากการทำความเข้าใจสาเหตุและเรียนรู้วิธีการรักษาที่เหมาะสม
1. สาเหตุของอาการปวดเหงือกด้านในสุด
ฟันผุ
ฟันผุ เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของอาการปวดเหงือกและฟัน เมื่อแบคทีเรียในช่องปากย่อยสลายน้ำตาลและแป้งจากอาหาร จะก่อให้เกิดกรดที่กัดกร่อนผิวเคลือบฟัน เมื่อรอยผุลุกลามลึกเข้าไปถึงชั้นเนื้อฟันและโพรงประสาทฟัน จะทำให้เกิดอาการปวดแบบจี๊ด ๆ โดยเฉพาะเมื่อสัมผัสกับอาหารหรือเครื่องดื่มที่ร้อนหรือเย็นจัด หากปล่อยทิ้งไว้ การติดเชื้อจากฟันผุอาจลุกลามไปยังรากฟันและเหงือก ทำให้เกิดการอักเสบและมีอาการปวดรุนแรงได้
การขึ้นของฟันคุด
อาการปวดและเหงือกบวมที่ฟันกรามซี่ในสุด มักพบได้บ่อยในช่วงอายุ 17-25 ปี ซึ่งเป็นช่วงที่ฟันกรามซี่สุดท้ายกำลังขึ้น ฟันคุดมักสร้างปัญหาเนื่องจากตำแหน่งการขึ้นของฟันที่ผิดปกติ
การขึ้นของฟันคุดเป็นสาเหตุหลักที่พบบ่อยของอาการปวดเหงือกด้านใน โดยเฉพาะในช่วงอายุ 17-25 ปี ซึ่งเป็นช่วงที่ฟันกรามซี่สุดท้ายกำลังขึ้น ฟันคุดมักสร้างปัญหาเนื่องจากตำแหน่งการขึ้นของฟันที่ผิดปกติ อย่างเช่นการเอียงชนกับฟันข้างเคียง ซึ่งไม่เพียงทำให้เกิดแรงกดทับและความเจ็บปวดเท่านั้น แต่ยังอาจทำให้ฟันที่เรียงตัวสวยงามอยู่แล้วเกิดการเคลื่อนที่ผิดตำแหน่งได้ด้วย
นอกจากนี้ ฟันคุดยังอาจเกิดจากการมีพื้นที่ในช่องปากที่เล็กและไม่เพียงพอสำหรับฟันที่กำลังขึ้น เนื่องจากขากรรไกรของมนุษย์ในปัจจุบันมีขนาดเล็กลงกว่าบรรพบุรุษ ทำให้ไม่มีพื้นที่เพียงพอสำหรับฟันกรามซี่สุดท้าย ในบางกรณีฟันกรามซี่สุดท้ายที่กลายเป็นฟันคุดนี้อาจทำให้เกิดการอักเสบและความเจ็บปวดได้ เพราะเหงือกจะระคายเคืองเมื่อฟันคุดพยายามดันตัวขึ้นมา
ปัญหาสุขภาพช่องปากอื่น ๆ
นอกจากฟันคุดแล้ว ยังมีปัญหาสุขภาพช่องปากอื่น ๆ ที่อาจทำให้เกิดอาการปวดเหงือก เช่น ภาวะเหงือกร่นที่มักเกิดจากการแปรงฟันแรงเกินไป การสูบบุหรี่ หรือการนอนกัดฟัน ซึ่งทำให้รากฟันโผล่และเกิดความไวต่อความร้อนเย็น
การใส่ฟันปลอมที่ไม่พอดี ก็เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดอาการปวดเหงือกได้ เพราะการเสียดสีและแรงกดทับจากฟันปลอมที่หลวมหรือแน่นเกินไป อาจทำให้เหงือกเกิดการระคายเคืองและอักเสบ
แผลในช่องปากที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส เชื้อรา หรือการบาดเจ็บจากอาหารร้อนลวก รวมถึงอาการปวดหลังถอนฟันที่อาจเกิดจากการอักเสบของแผลหรือภาวะ Dry Socket ที่ลิ่มเลือดหลุดออกจากแผลถอนฟันก็สามารถทำให้เกิดความเจ็บปวดได้
และในเด็กเล็ก การขึ้นของฟันน้ำนมหรือฟันแท้เป็นกระบวนการธรรมชาติที่อาจทำให้เกิดอาการปวดเหงือกได้ เนื่องจากฟันต้องดันผ่านเนื้อเยื่อเหงือกเพื่อโผล่ขึ้นมา
2. ภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ จากอาการปวดเหงือกที่เกิดจากฟันผุ ฟันคุด
อาการปวดเหงือกด้านในสุด ไม่ใช่เพียงอาการเดียวที่เกิดจากปัญหาฟันผุ ฟันคุด อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ได้อีก ดังนี้
การอักเสบของเหงือก
การอักเสบของเหงือก เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อยในผู้ที่มีปัญหาฟันคุด สาเหตุสำคัญมาจากการที่เศษอาหารมักจะติดค้างระหว่างฟันคุดกับฟันข้างเคียง โดยเฉพาะในกรณีที่ฟันคุดขึ้นมาเพียงบางส่วน ทำให้เกิดช่องว่างที่เป็นแหล่งสะสมของเศษอาหารและแบคทีเรีย การทำความสะอาดบริเวณดังกล่าวทำได้ยาก เพราะพื้นที่คับแคบและเข้าถึงได้ลำบาก แบคทีเรียที่เพิ่มจำนวนขึ้นจะสร้างสารที่ระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อ ทำให้เกิดการอักเสบและบวมแดง และในบางกรณีอาจพัฒนาไปเป็นหนองบริเวณฟันคุด ซึ่งทำให้มีอาการปวดและอาจมีไข้ร่วมด้วย
การลุกลามของการติดเชื้อ
หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษา การติดเชื้อจากฟันผุหรือฟันคุดอาจลุกลามไปยังบริเวณใกล้เคียงได้ โดยอาจทำให้ต่อมน้ำเหลืองที่คอบวม ซึ่งเป็นการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อ นอกจากนี้ การอักเสบอาจแพร่กระจายไปยังข้อต่อขากรรไกร ทำให้เกิดอาการปวดและจำกัดการเคลื่อนไหวของขากรรไกร ส่งผลให้ปวดเหงือกด้านในสุดจนอ้าปากลำบากและกระทบต่อการรับประทานอาหาร
ในบางรายอาจมีผลกระทบต่อหูและคอ เนื่องจากการเชื่อมโยงของระบบประสาทและหลอดเลือดในบริเวณดังกล่าว ทำให้มีอาการปวดหูหรือเจ็บคอร่วมด้วย โดยเฉพาะเมื่อการติดเชื้อลุกลามไปถึงต่อมทอนซิล ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจส่วนบนและทำให้มีอาการไข้สูง หนาวสั่น และอ่อนเพลียได้
3. วิธีการรักษาอาการปวดเหงือกด้านในสุด
การรักษาอาการปวดเหงือกจากฟันผุและฟันคุดมีหลายวิธี ขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของปัญหา
การอุดฟัน
การอุดฟัน เป็นวิธีการรักษาที่เหมาะสำหรับรอยผุขนาดเล็กที่อยู่บนผิวเคลือบฟัน ซึ่งมักเป็นระยะเริ่มต้นของฟันผุ โดยทันตแพทย์จะทำความสะอาดและกำจัดเนื้อฟันที่ผุออก จากนั้นจึงใช้วัสดุอุดฟันคุณภาพสูงที่มีความทนทานและกลมกลืนกับสีฟันธรรมชาติ เช่น วัสดุคอมโพสิตเรซิน เพื่อป้องกันไม่ให้รอยผุลุกลามลึกเข้าไปในเนื้อฟัน และช่วยให้สามารถใช้งานฟันได้ตามปกติ
การครอบฟัน
สำหรับฟันที่ผุลึกถึงเนื้อฟันแล้ว การครอบฟันมักเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่า เนื่องจากสามารถช่วยปกป้องและรักษาโครงสร้างฟันที่เหลืออยู่ได้ดีกว่าการอุดฟันธรรมดา โดยการครอบฟันจะช่วยเสริมความแข็งแรงให้ตัวฟันและป้องกันการแตกหักในอนาคต ในกระบวนการครอบฟันทันตแพทย์จะกรอแต่งฟันให้มีรูปร่างที่เหมาะสม แล้วจึงสวมครอบฟันที่ทำจากวัสดุแข็งแรง เช่น พอร์ซเลนหรือเซรามิก ซึ่งมีความสวยงามและทนทานคลุมฟันซี่นั้น ๆ ไว้
การรักษาคลองรากฟัน
ในกรณีที่มีหนองเกิดในโพรงประสาทฟัน ซึ่งมักมีอาการปวดรุนแรงและอาจปวดตุ้บ ๆ ตามจังหวะการเต้นของหัวใจ จำเป็นต้องรับการรักษาคลองรากฟัน โดยทันตแพทย์จะต้องเปิดโพรงฟันเพื่อทำความสะอาดและกำจัดเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อออกจากคลองรากฟัน ใส่ยาฆ่าเชื้อ และอาจต้องให้ยาปฏิชีวนะเพื่อควบคุมการติดเชื้อ จากนั้นจึงอุดคลองรากฟันด้วยวัสดุพิเศษที่เรียกว่ากัตตาเปอร์ชา และมักจะต้องครอบฟันเพิ่มเติมเพื่อป้องกันการแตกหักของตัวฟันในระยะยาว เนื่องจากฟันที่ผ่านการรักษารากฟันมักจะเปราะและแตกง่ายกว่าฟันปกติ
การถอนฟัน
การถอนฟัน มักใช้ในกรณีของฟันคุดที่เอียงมากหรือมีการติดเชื้อรุนแรง การถอนฟันคุดอาจเป็นการผ่าตัดเล็กที่ต้องใช้การฉีดยาชาเฉพาะที่ และอาจต้องกรอกระดูกบางส่วนเพื่อนำฟันออก หลังการถอนฟัน ผู้ป่วยจะต้องดูแลแผลอย่างระมัดระวัง ทำความสะอาดช่องปากตามคำแนะนำของทันตแพทย์ หลีกเลี่ยงการใช้หลอดดูดและการบ้วนปากแรง ๆ ในช่วงแรก และรับประทานอาหารอ่อนนุ่มเพื่อไม่ให้กระทบกระเทือนบริเวณแผล
อย่าปล่อยให้อาการปวดเหงือกและฟันคุดรบกวนคุณภาพชีวิตของคุณ ที่ About Tooth Dental เรามีทีมทันตแพทย์พร้อมตรวจวินิจฉัยและให้การรักษาที่เหมาะสม ด้วยเครื่องมือทันสมัยและเทคนิคการรักษาที่ได้มาตรฐาน เพื่อให้คุณกลับมามีสุขภาพช่องปากที่แข็งแรงอีกครั้ง
หากกำลังมองหาคลินิกทำฟันใกล้ BTS ที่มีบริการครบครัน รักษาอาการปวดเหงือกได้ตรงจุด สามารถสอบถามและปรึกษาปัญหากับทันตแพทย์ รวมถึงทำการนัดหมายเพื่อเข้ารับบริการที่ About Tooth Dental ได้ที่เบอร์โทรศัพท์ 080-481-5555 และ LINE : @abouttooth (มี @ ด้วย) หรือช่องทางติดต่ออื่น ๆ ของคลินิก About Tooth Dental
แหล่งอ้างอิง
- Pericoronitis. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://www.dental.columbia.edu/patient-care/patient-resources/dental-library/pericoronitis
ทพญ. ปภัทสรา วีระพล ทันตแพทย์ด้านทันตกรรมจัดฟัน ทันตกรรมรากฟันเทียม และเฉพาะทางด้านทันตกรรมประดิษฐ์ (วีเนียร์ ฟันปลอม) สำเร็จการศึกษาจากคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เกียรตินิยมอันดับ 2 ต่อมาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท สาขาทันตกรรมประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มีประสบการณ์การทำงานยาวนานและได้รับประกาศนียบัตรทันตกรรมทั่วไปขั้นสูง รวมไปถึงใบรับรองผู้ให้บริการจัดฟันแบบใส Invisalign ระดับ Platinum Provider 2021 และ Zenyum ระดับ Star tier 2023
ปัจจุบันเป็นผู้ก่อตั้ง About Tooth Dental Clinic ซึ่งได้รับรางวัล World Class Award 2021 สาขา The Best of International Healthy Business ตลอดจนดำรงตำแหน่งเป็นสมาชิกสมาคมทันตกรรมรากเทียมแห่งประเทศไทย (TADI) และสมาคมทันตกรรมประดิษฐ์ไทย (Prosthodontic)
